Blog

België: welke coalities zijn mogelijk?

De laatste dagen zijn de coalitiegespreken op de verschillende politieke niveaus volop bezig. Vooral dan op het niveau van de deelstaten. Federaal blijft het eerder stil.

Laten we eerst eens naar Brussel kijken waar een meerderheid gevormd moet worden in beide taalgroepen. Aan Nederlandstalige kant raakte vorige week al bekend dat Groen, Open Vld en one.brussels (sp.a) elkaar hadden gevonden. Dit zou een meerderheid van 10 op 17 Nederlandstalige leden zijn. Oude coalitiepartner CD&V valt daarmee uit de boot en wordt ingeruild voor verkiezingswinnaar, en eveneens de nieuwe grootste Nederlandstalige partij, Groen. Aan Waalse zijde werd vandaag (donderdag 13 juni) bekend gemaakt dat er toenadering zou zijn tussen PS, Ecolo en Défi. Ook hier worden de christendemocraten ingeruild voor de ecologisten, maar cdH koos hier zelf voor oppositie. Ondanks de eis van Open Vld om de MR te betrekken in de nieuwe Brusselse Regering, lijken de Franstalige liberalen opnieuw in de oppositie te belanden. Naast een alternatieve regering met de MR zouden ook de zetels van PTB volstaan voor een meerderheid aan Franstalige kant, maar deze eisen de deelname van PVDA wat onbestaande is aan Vlaamse kant.

In Vlaanderen wordt Vlaams Belang voor de derde keer ontvangen door Vlaams formateur Bart De Wever (N-VA). In welke mate het realistisch is dat het cordon sanitair gebroken zou worden en Vlaams Belang echt zou meebesturen is koffiedik kijken. Vooral omdat N-VA en Vlaams Belang nood hebben aan een derde partner om een meerderheid te vormen en geen van de andere partijen heeft aangegeven te willen besturen met Vlaams Belang. Om die reden zijn er al verschillende geruchten geweest over het vormen van een minderheidsregering tussen Vlaams Belang en N-VA met gedoogsteun van Open Vld of een regering tussen N-VA en Open Vld met gedoogsteun van Vlaams Belang, maar dit behoort niet echt tot de tradities in Vlaanderen en lijkt ook niet werkbaar op lange termijn. Opmerkelijk is dat de huidige coalitie van N-VA, CD&V en Open Vld gewoon kan verder besturen, maar deze zou dan de wereld ingaan als de ‘regering van de verliezers’. Geen goede marketing en vooral moeilijk om mathematisch uit te leggen waarom de tweede grootste partij met een winst van 17 zetels buitenspel werd gezet. Een ding is zeker: de N-VA is mathematisch noodzakelijk in elke (realistische) alternatieve regering.

In Wallonië lijken de kaarten geschud. Vooral dan omdat de cdH niet mee wil besturen, waardoor een centrumlinkse regering uitgesloten is. Bovendien gaf de PTB deze week ook te kennen dat het niet geloofde in het project van de PS. Een links-progressieve regering is daarmee ook uitgesloten. Bijgevolg blijft alleen een toenadering tussen de PS en de MR nog over. Dit kan ook gevolgen hebben voor wat er zich op het federale niveau gaat afspelen.

Op het federale niveau is het afwachten op het verslag van de twee informateurs, Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR), op 17 juni. Beide heren lijken bovendien niet meer terug te keren naar de nationale politiek én zijn minister geweest onder de paarsgroene en paarse regeringen van Guy Verhofstadt (Open Vld) tussen 1999 en 2007. Een voorspelling? In principe zou een paarsgroene regering een meerderheid hebben, maar te nipt om werkbaar te zijn. CdH heeft aangegeven op alle niveaus in de oppositie te gaan zitten dus enkel aangevuld met CD&V zou dit een werkbare meerderheid zijn, maar wel een met 7 partijen. Een andere piste is die waar de grootste partijen in beide taalgroepen elkaar zouden vinden, N-VA en PS, aangevuld met MR, Open Vld en sp.a. Een meerderheid met 80 zetels en slechts 5 partijen. De vraag is natuurlijk hoe diep het water is tussen de PS en de N-VA. Andere opties lijken zeer moeilijk want zowel aan de linker- als aan de rechterzijde is het onmogelijk om een meerderheid te vormen. Een ding is zeker: de voormalige Zweedse coalite kan niet aanblijven.