Blog

Belgische verkiezingen: wat nu?

De kaarten zijn geschud. Twee dagen na de verkiezingen blijven de resultaten nog even nazinderen. Een stijging van de extreme partijen aan beide kanten van het politieke spectrum was verwacht, maar zo’n een overwinning, en dan vooral voor het extreemrechtse Vlaams Belang was toch onverwacht. Bovendien bleef ook de verwachte groene golf, vooral in Vlaanderen dan, uit en werd het centrum van christendemocraten, socialisten en liberalen opnieuw kleiner. Meer nog, voor het eerst in de naoorlogse geschiedenis zou de klassieke triparte geen meerderheid meer halen. Dat maakt duidelijk dat het echte werk nu pas begint. Waarschijnlijk zijn er heel wat partijen, maar ook heel wat tijd nodig om tot een nieuwe federale regering te komen.

Op het federale niveau verloopt zo’n een regeringsvorming na de verkiezingen altijd op dezelfde manier. In de eerste plaats is het de koning die het initiatief neemt om de partijen een voor een uit te nodigen. Maar meestal laat hij zich hiervoor al informeren door de voorzitter van de Kamer en van de Senaat. Daarom liet Koning Filip zich daags na de verkiezingen al ‘adviseren’ door voorzitter van de Senaat Jacques Brotchi (MR) en voorzitter van de Kamer Siegfried Bracke (N-VA). Voordien was trouwens ook Premier Charles Michel op audiëntie geweest bij de koning. Normaal komt de Premier het ontslag aanbieden van de regering, maar deze was in dit geval al ontslagnemend, dus werd gevraagd gewoon de status quo te behouden. Ook de voorzitters van de grootste partijen van beide landsdelen kwamen al op audiëntie, namelijk Bart De Wever (N-VA) en Elio Di Rupo (PS).

Na de gesprekken met al de partijvoorzitters kan de koning een informateur aanduiden. De informateur heeft dan als opdracht om ‘informatie’ in te winnen over welke coalitie zou kunnen worden gevormd. De koning duidt indien de verkiezingsuitslag zeer duidelijk is, en dus ook een toekomstige coalitie, niet per se een informateur aan. Na de resultaten van deze verkiezing is dit toch een hoogstwaarschijnlijk scenario en wordt dit in de komende dagen verwacht. Na de informateur is het de beurt aan de formateur die dan de partijen bijeen roept om een regeerakkoord te gaan vormen. Ten slotte is het dan de koning opnieuw die de ministers en staatssecretarissen benoemt.

Zover zijn we nog niet. Vandaag ontvangt de koning in ieder geval de voorzitters van de ecologisten en CD&V, en dan volgen de kleinere partijen een voor een. De vraag is ook maar als de voorzitter van Vlaams Belang Tom Van Grieken zal worden uitgenodigd. De kans lijkt bijzonder klein. Bijgevolg is de kans ook vrij klein dat de derde grootste partij van het land zal deelnemen aan een nieuwe meerderheid. Bovendien heeft elke partij in Wallonië, buiten MR, ook al een veto uitgeroepen, tegen de grootste partij van het land, de N-VA. Een oplossing ziet Elio Di Rupo in een regering met een Vlaamse minderheid. Dit ziet Bart De Wever natuurlijk zitten en heeft bovendien zelf al aangekondigd niet met links in een regering te willen zitten. Met andere woorden het beloven nog spannende, en frustrerende, tijden te worden in de Wetstraat.