Blog

L’influence des Belges baisse-t-elle en Europe ?

Aujourd’hui, alors que les Parlements régionaux se sont déjà réunis en plénière au cours des jours précédents, c’était au tour du nouveau Parlement fédéral de se réunir. Du côté du Parlement européen, il faudra attendre le début du mois de juillet pour que les nouveaux eurodéputés se réunissent. Il est à noter que, contrairement au niveau belge, l’appartenance à un parti national ne détermine pas nécessairement dans quel groupe politique européen un député de l’Union européenne va siéger. Aussi, il est toujours possible que les groupes politiques européens changent en cours de législature, car si certaines fractions intra-partisanes peuvent disparaître, de nouvelles peuvent également naître. Faisons un état des lieux.

Au Parlement européen (PE), le plus grand parti politique belge reste la N-VA. Après plusieurs tentatives en vue de constituer un nouveau groupe politique avec des partis régionalistes, les cadres du parti nationaliste flamand ont annoncé le 19 juin qu’ils feraient de nouveau partie du CRE, les Conservateurs et réformistes européens. Actuellement, le CRE est le sixième groupe le plus important au PE, alors qu’il était le troisième au cours de la législature précédente. Au sein de ce groupe, la N-VA risque d’avoir du mal à clarifier sa position : outre les conservateurs britanniques, le CRE est en effet composé du très controversé parti polonais PiS, du « Forum pour la démocratie » néerlandais et du parti espagnol Vox. C’est avec ce dernier parti que la N-VA devrait avoir le plus de mal à trouver des points d’accord. En effet, alors que la N-VA soutient l’indépendance de la Catalogne, le parti Vox plaide quant à lui pour une Espagne unitaire. Par contre, l’eurodéputée N-VA Assita Kanko est la vice-présidente du groupe CRE au PE. Aussi les autres membres élus de la N-VA se retrouvent dans de bons comités. Par exemple, l’ancien Ministre-Président flamand Geert Bourgeois va siéger à la Commission du Commerce Extérieur. Est-ce un signe que la N-VA a bien négocié ?

Concernant le Vlaams Belang, le parti d’extrême droite fait son entrée au PE avec trois sièges. Actuellement, les élus européens du Vlaams Belang siègent au sein du groupe Europe des nations et des libertés (ENL). Récemment, l’ENL a changé de nom pour devenir le groupe « Identité et démocratie » (ID), une création de l’Italien Matteo Salvini et de la Française Marine Le Pen. Le 26 mai, les partis europhobes ont réalisé des scores considérables et sont devenus, par conséquent, le cinquième groupe politique le plus important du PE, juste après les écologistes. Mieux encore pour l’ID, celui-ci deviendra le quatrième groupe du PE en raison du départ des écologistes britanniques. Le groupe d’extrême droite devrait donc voir son influence grandir, ce dont le Vlaams Belang pourrait tirer profit, par exemple avec de meilleures positions dans les commissions parlementaires.

Du côté libéral, l’Open Vld et le MR ont tous deux remporté deux sièges, c’est-à-dire un siège de moins que sous la législature précédente. Cependant, principalement grâce à l’adhésion du parti du président français Emmanuel Macron, La République en Marche, le groupe libéral est devenu le troisième groupe du PE. Autrefois appellé l’Alliance des démocrates et des libéraux d’Europe (ALDE), le groupe vient d’ailleurs d’être renommé « Renew Europe » afin de satisfaire la délégation française, soucieuse de délaisser le qualificatif « libéral » du groupe, vocable plutôt mal vu en France. En plus de cette controverse autour du terme « libéral », c’est également la personne de l’eurodéputé Guy Verhofstadt qui est pour l’instant problématique. En effet, l’ambition personnelle de l’ancien Premier ministre belge de devenir président du PE semble, pour certains, être en contradiction avec la mentalité du nouveau groupe politique, qui a également choisi Dacian Cioloș comme successeur de Verhofstadt. Le nouvelle groupe aimerait beaucoup voir la Danoise Margrethe Vestager assumer la fonction de présidente de la Commission européenne (le plan B de la Commissaire européenne consisterait alors à viser la présidence du Conseil européen). Concernant ledit poste de président du Conseil européen, ce sont les noms de Charles Michel et du Premier ministre néerlandais Mark Rutte, libéraux également, qui reviennent de manière récurrente.

Malgré l’ambition de Renew Europe, c’est le Parti populaire européen (PPE) qui reste le groupe politique le plus important au PE. Le CD&V, le cdH et le CSP germanophone sont membres de ce groupe, représentant ensemble quatre sièges. Bien que le PPE ait beaucoup perdu aux élections européennes et malgré les difficultés internes relatives au controversé Premier ministre hongrois Viktor Orbán (dont le parti est également membre du PPE), le PPE revendique la présidence de la Commission européenne. Officiellement, le candidat de la droite européenne est l’Allemand Manfred Weber. Cependant, à cause de son manque d’expérience, un autre nom revient de plus en plus fréquemment, celui de Michel Barnier, négociateur en chef du Brexit pour l’UE. Pour la Belgique, c’est le CD&V qui fournit la Commissaire européenne belge Marianne Thyssen. Le prochain Commissaire européen pour la Belgique devrait être désigné en fonction du résultat des négociations au niveau fédéral, et son portefeuille sera déterminé par le nouveau président de la Commission. Cependant, plus les négociations nationales durent longtemps, plus il est probable que la Belgique se voit attribuer un portefeuille moins important.

Enfin, en ce qui concerne les écologistes, le parti francophone Ecolo a gagné un siège tandis que son homologue flamand, Groen, est resté constant, tout en envoyant Petra De Sutter pour la première fois dans l’hémicycle européen. En tant que quatrième groupe, le groupe écologiste européen devrait accroître leur influence. Il reste désormais à voir dans quelle mesure les partis belges pourront en bénéficier.

Au cours de la prochaine législature, le Parlement européen sera donc très différent, ce qui pourrait avoir un impact négatif sur la politique au niveau belge. Le plus grand parti politique belge, la N-VA, continuera de faire partie du CRE, alors même que le groupe CRE, ayant perdu de sa superbe, soit devenu le sixième groupe du PE et doivent faire face à des conflits internes. Le départ de Guy Verhofstadt comme chef de file de l’ALDE, maintenant troisième groupe au PE, est également un point négatif pour l’influence belge au PE. A l’heure actuelle, il est difficile de prévoir si le libéral aura un rôle et si oui, lequel. De plus, le départ de Philippe Lamberts, co-leader des Verts, mais aussi de Kathleen Van Brempt en tant que vice-présidente du S&D, laisse présager une perte significative de l’influence belge. Avant d’apprécier le poids et l’influence réels de la Belgique au sein des institutions européennes, il faudra néanmoins attendre que les commissions parlementaires se forment afin d’identifier les postes occupés par les Belges.

Verliezen de Belgen invloed in Europa?

Vandaag komt het nieuwe federale parlement samen en al eerder waren de regionale parlementen plenair samengekomen. Op het Europese parlement is het nog even wachten want de Europese parlementsleden komen begin juli pas voor een eerste keer samen. Er worden op het Europese niveau dan ook nog heel wat voorbereidingen getroffen. Want anders dan op het Belgische niveau bepaalt het lidmaatschap van een partij niet noodzakelijk in welke fractie je zal zetelen. Fracties kunnen ook verdwijnen in een nieuwe legislatuur en nieuwe kunnen ontstaan en dat is in de periode 2019-2024 niet anders. Een stand van zaken.

De grootste Belgische politieke partij in het Europees Parlement (EP) is de N-VA. Na verschillende pogingen om een nieuwe fractie op te richten met regionalistische partijen hebben ze op 19 juni aangekondigd opnieuw deel te zullen uitmaken van de ECR. Deze groep is momenteel de zesde grootste groep in het EP, maar in de vorige legislatuur nog de derde. De N-VA heeft het duidelijk lastig om haar positie te verduidelijken omdat naast de Britse Conservatives, ook de omsteden Poolse PiS partij, de Nederlandse Forum voor Democratie en het Spaanse Vox in dezelfde fractie zetelen. Vooral met die laatste partij is het moeilijk om samen te werken aangezien Vox pleit voor een unitair Spanje en N-VA een hevige voorstander is van de Catalaanse onafhankelijkheid. De N-VA levert met Assita Kanko echter wel de vicevoorzitter van de groep en ook de andere N-VA verkozenen komen in goede commissies terecht. Zo gaat voormalig Vlaams Minister President Geert Bourgeois bijvoorbeeld zetelen in de Commissie voor Buitenlandse Handel. Is dit een teken dat N-VA goed onderhandeld heeft?

Vlaams Belang betreedt net zoals N-VA het EP met drie zetels. Zij zetelen momenteel in de fractie van Europa van Naties en Vrijheid (ENF). Deze is echter omgevormd tot een nieuwe groep ‘Identiteit en Democratie (ID)’, een creatie van de Italiaanse Matteo Salvini en de Franse Marine Le Pen. De Eurokritische partijen hebben een flinke winst geboekt en worden de vijfde grootste groep, net na de ecologisten. Na Brexit zouden zij zelf de vierde groep worden door het vertrek van de Britse ecologisten. De groep ziet haar invloed dus groeien en ook Vlaams Belang kan met haar zetelwinst de voordelen hiervan plukken zoals bijvoorbeeld betere posities te verkrijgen in parlementaire commissies.

Aan liberale kant scoorden zowel Open Vld als MR twee zetels. Dat is beide een zetel minder dan de vorige legislatuur. Nochtans is de liberale groep uitgegroeid tot de derde groep van het EP. Hoewel dit vooral te maken heeft met de toetreding van partij van de Franse president Emmanuel Macron, La République en Marche. Bovendien werd de Alliantie van Liberalen en Democraten in Europa omgevormd tot Renew Europe omdat het woord liberaal te moeilijk ligt in Frankrijk. Niet alleen het woord liberaal, maar ook de persoon van Guy Verhofstadt zou moeilijk liggen. Zijn persoonlijke ambitie om voorzitter te worden van het EP lijkt te botsen met de algemene ambities van de nieuwe groep, die bovendien Dacian Cioloș heeft gekozen als opvolger van Verhofstadt. In de eerste plaats wil Renew Europe graag de Deense Margrethe Vestager als voorzitter van de Europese Commissie zien en als plan B het voorzitterschap van de Europese Raad opeisen. Voor deze functie worden trouwens de namen van Charles Michel en de Nederlandse Minister-President Mark Rutte genoemd.

De ambitie van Renew Europe kan wel groot zijn, maar het is nog steeds de Europese Volkspartij (EPP) die de grootste Europese groep is. Zowel CD&V, cdH en de Duitstalige CSP zijn lid van deze groep, samen goed voor vier zetels. Ondanks het grote verlies van deze partij in de Europese verkiezingen en de interne strubbelingen met de Hongaarse Premier Viktor Orbán, wiens partij ook lid is van de EPP, claimt deze groepering het voorzitterschap van de Europese Commissie. Hun spitzenkandidat is  Manfred Weber, maar door zijn gebrek aan ervaring is de naam van Michel Barnier steeds vaker te horen. In de vorige legislatuur leverde CD&V de Europese Commissaris Marianne Thyssen. De volgde Europese Commissaris is het resultaat van de onderhandelingen van de federale verkiezingen. De portefeuille wordt bepaald door de nieuwe voorzitter van de Commissie. Echter, hoe langer de nationale onderhandelingen duren, hoe groter de kans dat België een kleiner portfolio toegekend wordt.

De Belgische socialisten hebben drie zetels in het nieuwe EP. Een zetel voor de Vlaamse sp.a en twee voor de Waalse PS. De S&D groep, waar de Europese socialisten in zetelen, blijft de tweede grootste groep, maar ziet haar aandeel na het vertrek van de Britste Labour leden wel verkleinen. Wat betreft hun ambitie lijkt het logisch dat de spitzenkandidat Frans Timmermans op zoek is naar een Europese top job, maar meer concrete ambities bij de socialisten blijven momenteel uit.

Tot slot de groenen. Aan Waalse zijde won Ecolo en Groen bleef constant met één zetel. Met Petra De Sutter stuurt Groen wel een ander gezicht naar het EP. Als vierde grootste groep zullen zij hun invloed wel kunnen uitbreiden, maar het wordt nog afwachten in welke mate de Belgische partijen kunnen profiteren.

Het Europese Parlement zal er in de nieuwe legislatuur dus anders uitzien en dat zou wel eens negatieve gevolgen voor België kunnen hebben. De grootste Belgische politieke partij, N-VA blijft deel uitmaken van de ECR, maar deze groep verliest aan invloed op de zesde plaats en door interne onenigheid. Het vertrek van Guy Verhofstadt als fractieleider van ALDE, nu de derde grootste groep, betekent ook een verlies. Het zal afwachten worden wat betreft zijn nieuwe rol. Als die er al komt. Bovendien betekent ook het vertrek van de Belgische Philippe Lamberts, co-voorzitter van de Europese Groene Partij, maar ook Kathleen Van Brempt als vicevoorzitter van S&D, een afbreuk aan Belgische invloed. Het zal tot slot nu afwachten worden naar de invulling van de parlementaire commissies en welke posities de Belgen daar zullen bekleden.

EU Summit – EU leaders fail to agree on top jobs and long-term climate strategy

On 20 and 21 June, European Union leaders met in Brussels for a two-day summit to reach an agreement on who the next leaders of the EU institutions will be and to discuss the EU’s strategic agenda for the next five years. Additionally, they also planned to discuss climate change and the bloc’s long-term budget.

Unsurprisingly, the Heads of State and Government of the EU failed to agree on a name for the next Commission President and will meet again on June 30 to try to finally seal a deal. Gathering just a few weeks after the European elections, the leaders were determined to agree on key appointments before the new European Parliament has its first plenary session in the first week of July. Ahead of the summit, European Council President Donald Tusk was already expecting stiff opposition from some EU leaders to the EPP’s Spitzenkandidat Manfred Weber. He proved himself right at the end, with EU leaders ultimately being divided: Emmanuel Macron called the whole Spitzenkandidaten process, which ties the appointment to the results of the elections, a fiction. Angela Merkel (Germany, EPP) and Mark Rutte (Netherlands, Renew Europe) were less harsh in their assessment and are still hoping to secure support for their Spitzenkandidaten at the next European Council.

Moreover, not only the European Council is divided, but also the European Parliament strongly voiced its opposition against EPP Spitzenkandidat Manfred Weber. The Socialist and Liberal groups in the European Parliament openly opposed Weber’s candidature. Lastly, the hesitation on the part of the European Parliament to agree on a single candidate could benefit the European Council, which could force a candidate on the European Parliament. Of course, this course of action depends on the European leaders getting their acts together and acting forcefully. In order to do that, they will have to agree on a suitable candidate sooner rather than later.

The appointment of the next European Commission President thus appears to plunge the EU into an institutional crisis. Still, the difficulties in the current negotiations should not be exaggerated since also in 2014, the final decision was made only in late August. However, at the time, the EPP and S&D still had a joint majority and were able to agree on a single candidate, contrary to the current situation. As such, it still remains unclear who will ultimately fill Jean-Claude Juncker’s shoes.

The European Council also failed to agree on the 2050 climate goals as Poland, Czechia, Estonia and Hungary opposed the inclusion of an explicit date. The EU split on climate change measures showed once again the rift between the western and eastern Member States. The latter heavily depend on a fossil-fuel economy and thus do not support targets already agreed by the bloc as they perceive them as damaging to their economies. The conclusions of EUCO called on the Commission and the Council to work further towards a climate-neutral EU in line with the Paris Agreement while taking into account Member States’ national circumstances and respecting their right to decide on their own energy mix. The issue is expected to come up again at the next European Council with an agreement scheduled to be reached at the end of 2019.

During the summit, the EU leaders did agree on a strategic agenda for 2019-2024, in which they pledge to protect citizens and freedoms, develop a strong and vibrant economic base, build a more climate-friendly, green, fair and inclusive future and defend European interests and values on the global stage. The strategic agenda will serve as the framework for the actions of the next European Commission. Together with a joint program from the four major political groups (EPP, S&D, RE and the Greens), both documents will heavily influence the working programme of the next European Commission.

The EU looks to boost the sustainability of the European transport sector

As the end of the term of the Romanian Presidency of the Council of the EU approaches, several files, which are key to boosting the sustainability of the European transport sector have been concluded. However, some still say that current files to reduce CO2 emissions in the transport sector are too much of a compromise and lack ambition and at the same time it is feared that most EU governments will not reach the binding 2030 emissions targets. Will a European-wide green wave continue to evolve? Or will it succeed only in a certain number of Member States (e.g. the Netherlands, the UK and Spain), which scored above 50% in the ranking of draft national energy and climate plans (according to a report by Transport & Environment)?

Back in December 2018, after intense interinstitutional negotiations, the European Parliament and the Council of the EU agreed on new emission performance standards for new cars and vans. The regulation, which was officially endorsed in April 2019 by the Council of the EU and the European Parliament, requires car manufacturers to meet new standards for their new cars and vans by 2025 and 2030. More specifically, they have to emit 15% less emission from 2025 and onwards. Starting from 2030, new cars and vans have to emit respectively 37,5% and 31% less CO2. The progressive emission reduction targets of the regulation aim to contribute to the commitments made under the Paris Agreement to reduce consumption costs (fuel) for consumers and to strengthen the competitiveness of the EU automotive industry. The European Commission will review the effectiveness of the regulation and report on this to the European Parliament and the Council of the EU by the end of 2023.

Similarly, earlier this month, the Council of the EU adopted targets for zero- and low-emission vehicles in public procurement, which the European Parliament already endorsed in April 2019. The most recent legislation on the promotion of clean vehicles in public procurement already dated back to 2009. Concretely, this Directive sets out minimum procurement targets at national level for both cars and vans, as well as trucks and buses. The legislation also includes a new definition of ‘clean vehicle’. For cars and vans the definition is based on CO2 emission standards, with a zero CO2 emission threshold from 2026 onwards. The definition of trucks and buses is based on the use of alternative fuels. In addition, the Directive includes sub-targets for zero-emission buses. The Directive will be published in the EU Official Journal in the coming weeks and will enter into force 20 days afterwards. Member states will then have two years for adoption of national provisions.

Lastly, the European Parliament and the Council of the EU also endorsed new rules on CO2 emissions of heavy-duty vehicles. As today the CO2 emissions of trucks and buses represent around 6% of the total CO2 emission in the EU, this Regulation determines that manufacturers will be required to reduce carbon dioxide emissions from new trucks on average by 15% from 2025 and by 30% from 2030, compared with 2019 levels. However, if truck manufacturers do not achieve these goals, they will have to pay a fine in the form of an excess emissions premium, as the targets are binding.

The first-ever CO2 emission standards for trucks and other heavy-duty vehicles indicate the EU is serious about reducing the impact of the most polluting European sector, i.e. the transport sector. However, a recent report criticizes some efforts of the European Commission, like, for example, the new renewable energy directive (REDII) which is not ambitious enough regarding biofuels. But the promotion of zero- and low-emission vehicles, as well as the emission performance standards for light vehicles, form a major part of the contribution of the current Commission in achieving a climate-neutral economy by 2050. Together, they set a firm basis for the next European Commission to build on in the 2019-2024 mandate. As a consequence, the European Commission will already provide its comments on all national energy and climate plans by the end of June.

It is clear that ambitions to efficiently decarbonize all modes of transport will be one of the biggest challenges of the new European Commission and it is expected that Europeans will see numerous new legislative proposals which will try to tackle transport-related emissions and prepare our continent for a greener future. However, the Commission will not be able to address the challenges alone, full commitment of and cooperation among Member States is the key for success.

Belgique : quelles sont les coalitions les plus probables ?

Ces derniers jours, les négociations en vue de former des coalitions gouvernementales aux différents niveaux de pouvoir battent leur plein, particulièrement au niveau des entités fédérées. Au niveau fédéral, les négociations devraient, étant donné les résultats des élections, prendre beaucoup plus de temps.

Concernant Bruxelles, il est impératif qu’une majorité soit formée dans les deux groupes linguistiques composant le Parlement de la Région de Bruxelles-Capitale – le groupe néerlandophone et le groupe francophone. Du côté des néerlandophones, les partis flamands se sont entendus, la semaine dernière, afin de former une coalition incluant Groen, l’Open Vld et one.brussels (sp.a), constituant ainsi une majorité de 10 personnes sur les 17 membres néerlandophones. L’ancien partenaire de la coalition néerlandophone, le CD&V, ne fera donc plus parti du gouvernement bruxellois, laissant ainsi sa place au vainqueur de l’élection, et désormais plus important parti néerlandophone à Bruxelles, Groen. Du côté des partis francophones bruxellois, il a été aujourd’hui (jeudi 13 juin) annoncé que le PS, Ecolo et DéFi devraient former la prochaine coalition. Ici aussi, les démocrates chrétiens sont donc remplacés par les écologistes, le cdH ayant lui-même choisi de rester dans l’opposition à tous les niveaux de pouvoir. Malgré la demande de l’Open Vld d’impliquer le MR dans le nouveau gouvernement bruxellois, il semble donc que les libéraux francophones s’apprêtent à rejoindre l’opposition. De plus, si les sièges du PTB additionnés à ceux d’Ecolo et du PS suffiraient pour former une majorité au sein du groupe francophone, l’exigence du PTB d’intégrer le PVDA au sein de la coalition bruxelloise ne passe pas chez les néerlandophones, ceux-ci ayant décidé de ne pas former de coalition avec le pendant flamand du PTB.

En Flandre, le Vlaams Belang a été reçu pour la troisième fois par le formateur flamand Bart De Wever (N-VA). Cependant, cela n’indique pas – encore – la rupture du cordon sanitaire, d’autant plus que la N-VA et le Vlaams Belang auraient besoin d’un troisième partenaire pour former une majorité et qu’aucun des autres partis flamands n’a pour l’instant indiqué vouloir gouverner avec le Vlaams Belang. Pour cette raison, diverses rumeurs ont déjà circulé à propos de la formation d’un gouvernement minoritaire composé du Vlaams Belang et de la N-VA avec le soutien de l’Open Vld ou d’un gouvernement entre la N-VA et l’Open Vld avec le soutien du Vlaams Belang. Ce genre de configuration n’est néanmoins pas courant en Flandre et ne semble pas non plus viable à long terme. Contre toute attente, la coalition actuelle N-VA, CD&V et Open Vld pourrait donc continuer à gouverner, bien que cela serait perçu par les électeurs flamands comme étant un “gouvernement des perdants”. Il sera en effet complexe de justifier l’absence du Vlaams Belang, deuxième parti en Flandre, du gouvernement flamand alors que celui-ci est passé de 6 à 23 sièges. Une chose est certaine : la N-VA reste mathématiquement incontournable.

En Wallonie, la situation se clarifie, notamment grâce au cdH. Les démocrates chrétiens ont en effet déclaré ne pas vouloir coopérer, excluant la possibilité d’un gouvernement de centre-gauche. En outre, le PTB a également indiqué cette semaine qu’il ne croyait pas au projet du PS. Un gouvernement progressiste de gauche est donc également exclu. Par conséquent, il semble que l’option la plus probable soit une coalition entre le PS et le MR. Cette coalition, si elle aboutit, devrait avoir des conséquences sur les négociations au niveau fédéral.

Au niveau fédéral, le rapport des deux informateurs, Johan Vande Lanotte (sp.a) et Didier Reynders (MR), est attendu le 17 juin. Les deux hommes, qui ne devraient plus être très actifs politiquement (du moins au niveau belge) ont été ministres sous les gouvernements violet-vert et violet de Guy Verhofstadt (Open Vld) entre 1999 et 2007. Serait-ce un signe ? En principe, un gouvernement violet-vert aurait une majorité, mais celle-ci serait trop courte pour être exploitable. Seul le CD&V pourrait rendre cette coalition viable. Celle-ci serait alors constituée de 7 partis, le cdH ayant donc indiqué qu’il rejoindrait l’opposition à tous les niveaux de pouvoir.

Néanmoins, il est possible d’imaginer une autre coalition tout aussi (si pas plus) farfelue : un gouvernement dans lequel les partis les plus importants des deux groupes linguistiques se rencontreraient, à savoir la N-VA et le PS, rejoints par le MR, l’Open Vld et le sp.a. Ensemble, cette majorité aurait 80 sièges et seulement 5 partis. Évidemment, l’éventualité d’une telle coalition dépend surtout de l’entente entre le PS et la N-VA, qui sont très différents idéologiquement. Les autres options semblent quant à elles très improbables, car il est en effet impossible de former une majorité tant à gauche qu’à droite. Une chose est sûre : la coalition suédoise fédérale doit et va changer.

België: welke coalities zijn mogelijk?

De laatste dagen zijn de coalitiegespreken op de verschillende politieke niveaus volop bezig. Vooral dan op het niveau van de deelstaten. Federaal blijft het eerder stil.

Laten we eerst eens naar Brussel kijken waar een meerderheid gevormd moet worden in beide taalgroepen. Aan Nederlandstalige kant raakte vorige week al bekend dat Groen, Open Vld en one.brussels (sp.a) elkaar hadden gevonden. Dit zou een meerderheid van 10 op 17 Nederlandstalige leden zijn. Oude coalitiepartner CD&V valt daarmee uit de boot en wordt ingeruild voor verkiezingswinnaar, en eveneens de nieuwe grootste Nederlandstalige partij, Groen. Aan Waalse zijde werd vandaag (donderdag 13 juni) bekend gemaakt dat er toenadering zou zijn tussen PS, Ecolo en Défi. Ook hier worden de christendemocraten ingeruild voor de ecologisten, maar cdH koos hier zelf voor oppositie. Ondanks de eis van Open Vld om de MR te betrekken in de nieuwe Brusselse Regering, lijken de Franstalige liberalen opnieuw in de oppositie te belanden. Naast een alternatieve regering met de MR zouden ook de zetels van PTB volstaan voor een meerderheid aan Franstalige kant, maar deze eisen de deelname van PVDA wat onbestaande is aan Vlaamse kant.

In Vlaanderen wordt Vlaams Belang voor de derde keer ontvangen door Vlaams formateur Bart De Wever (N-VA). In welke mate het realistisch is dat het cordon sanitair gebroken zou worden en Vlaams Belang echt zou meebesturen is koffiedik kijken. Vooral omdat N-VA en Vlaams Belang nood hebben aan een derde partner om een meerderheid te vormen en geen van de andere partijen heeft aangegeven te willen besturen met Vlaams Belang. Om die reden zijn er al verschillende geruchten geweest over het vormen van een minderheidsregering tussen Vlaams Belang en N-VA met gedoogsteun van Open Vld of een regering tussen N-VA en Open Vld met gedoogsteun van Vlaams Belang, maar dit behoort niet echt tot de tradities in Vlaanderen en lijkt ook niet werkbaar op lange termijn. Opmerkelijk is dat de huidige coalitie van N-VA, CD&V en Open Vld gewoon kan verder besturen, maar deze zou dan de wereld ingaan als de ‘regering van de verliezers’. Geen goede marketing en vooral moeilijk om mathematisch uit te leggen waarom de tweede grootste partij met een winst van 17 zetels buitenspel werd gezet. Een ding is zeker: de N-VA is mathematisch noodzakelijk in elke (realistische) alternatieve regering.

In Wallonië lijken de kaarten geschud. Vooral dan omdat de cdH niet mee wil besturen, waardoor een centrumlinkse regering uitgesloten is. Bovendien gaf de PTB deze week ook te kennen dat het niet geloofde in het project van de PS. Een links-progressieve regering is daarmee ook uitgesloten. Bijgevolg blijft alleen een toenadering tussen de PS en de MR nog over. Dit kan ook gevolgen hebben voor wat er zich op het federale niveau gaat afspelen.

Op het federale niveau is het afwachten op het verslag van de twee informateurs, Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR), op 17 juni. Beide heren lijken bovendien niet meer terug te keren naar de nationale politiek én zijn minister geweest onder de paarsgroene en paarse regeringen van Guy Verhofstadt (Open Vld) tussen 1999 en 2007. Een voorspelling? In principe zou een paarsgroene regering een meerderheid hebben, maar te nipt om werkbaar te zijn. CdH heeft aangegeven op alle niveaus in de oppositie te gaan zitten dus enkel aangevuld met CD&V zou dit een werkbare meerderheid zijn, maar wel een met 7 partijen. Een andere piste is die waar de grootste partijen in beide taalgroepen elkaar zouden vinden, N-VA en PS, aangevuld met MR, Open Vld en sp.a. Een meerderheid met 80 zetels en slechts 5 partijen. De vraag is natuurlijk hoe diep het water is tussen de PS en de N-VA. Andere opties lijken zeer moeilijk want zowel aan de linker- als aan de rechterzijde is het onmogelijk om een meerderheid te vormen. Een ding is zeker: de voormalige Zweedse coalite kan niet aanblijven.

 

Brexit: Tory leadership race, 10 to go

The race to fill the position of leader of the Conservative Party, and as a consequence, that of next Prime Minister of the UK, sees a full list of 10 candidates who won enough backing among Conservative MPs to enter the first round of voting that commences tomorrow Thursday 13 June.

A recent opinion poll put former Foreign Secretary Boris Johnson with 43% first in the leadership race. Johnson stated that, if elected Prime Minister, he will not pay the £39 billion Brexit bill to Brussels unless a better deal with the EU can be made. He also made very clear again that the UK will leave the EU on 31 October, with or without a deal.

Next to frontrunner and former Secretary of State for Foreign and Commonwealth Affairs Boris Johnson, current Foreign Secretary Jeremy Hunt, Home Secretary Sajid Javid, Environment Secretary Michael Gove, former Brexit Secretary Dominic Raab, and Health and Social Care Secretary Matt Hancock have the highest chances of becoming the next leader of the party. Broadly, the opinions within these candidates are divided between those who are in favor of leaving the EU on 31 October with or without a deal and those who want to have more time to negotiate the current Brexit deal with Brussels.

Scotland’s First Minister Nicola Sturgeon already attacked the frontrunners claiming that they are the people responsible for the chaotic political situation in the UK. She added that she wants that Scotland remains a loyal ally of the EU. President of the European Commission Jean-Claude Juncker also reacted on the Tory leadership race, claiming he was not satisfied with the situation and that there will be no option to change the deal agreed with May.

What’s next?

Tomorrow Conservative MPs vote in a first round to elect the new Tory leader. The candidate earning the least votes is eliminated, along with any candidates who secure only 16 votes or fewer. Next week the second round of votes to become the leader of the Conservative Party will take place. Candidates need more than 32 votes to progress. MPs will continue voting in successive rounds until two candidates are left to face a ballot of Conservative Party members. In the week of 22nd July the party is expected to present the new Conservative Party leader and Prime Minister. But whoever will be the next Prime Minister, the big question is: will he or she make a difference and succeed in finding a solution to Brexit?

Circulaire economie in Vlaanderen : state of play

Gisteren woonde Dr2 Consultants de academische workshop ‘Measuring the circular economy’ bij. Het Beleidsonderzoekscentrum Circulaire economie, een partnerschap tussen de overheid, Vlaamse universiteiten en de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, organiseerde een reeks van korte uiteenzettingen over de uitdagingen bij het ontwikkelen van methoden om de voortgang van onze samenleving in de richting van duurzaamheid te beoordelen. Bijgevolg vroegen wij ons af: hoe ver staat Vlaanderen eigenlijk op vlak van circulaire economie vandaag?

De basis van een circulair Vlaanderen werd gelegd in 2016 met de transversale beleidsnota ‘Visie 2050’. Deze nota omvat een langetermijnstrategie voor Vlaanderen waarvan een van de zeven transitieprioriteiten de transitie naar de circulaire economie is. Hiermee wil Vlaanderen haar steentje bijdragen tot het verduurzamen van de industrie en het halen van de klimaatdoelstellingen, maar aan de andere kant ook nieuwe jobs en economische bedrijvigheid creëren. Vlaanderen Circulair, een partnerschap van overheden, bedrijven, middenveld en de kenniswereld is sindsdien de grote initiatiefnemer en het aanspreekpunt voor alles wat circulaire economie in Vlaanderen betreft.

In 2016 was Vlaanderen nog een van de weinige regio’s die samen met slechts enkele Europese landen een strategie wat betreft circulaire economie had uitgewerkt. Het is niet vreemd dat Vlaanderen hierin voorloper was. Aangezien de regio amper beschikt over eigen grondstoffen heeft de transitie naar circulaire economie, naast ecologische voordelen, een enorme impact op de handelsbalans van Vlaanderen in de toekomst. Momenteel zijn er 9 landen in Europa die een nationale strategie inzake circulaire economie hebben opgesteld, vaak geïntegreerd in andere beleidsthema’s (bv. klimaat). Naast België gaat het nog over Denemarken, Finland, Frankrijk, Italië, Nederland, Portugal, Slovenië en het Verenigd Koninkrijk. Daarenboven is Vlaanderen een uitzondering op andere Europese landen omdat het naast het perspectief van de matieriaalstromen een beleid voert dat eveneens gericht is op het circulair gebruik van water, energie, ruimte en voeding.

In Vlaanderen lopen er nu zo een 135 verschillende projecten binnen Vlaanderen Circulair die werden ingediend door zowel ondernemers, onderzoekers, organisaties, overheden als burgers. Naast deze projecten worden er ook nog een 200 acties ondersteund. Enkele voorbeelden zijn: jaarlijkse boo(s)tcamp circulaire economie voor studenten en jonge ondernemers, de samenwerking met Transitie Middenveld om via een toekomstspel ‘Betergem’ diverse organisaties en wijken aan te spreken, de circulaire koffiebar/beursstand, de circulaire economie Comunity Night, maar ook de diverse conferenties, workshops en lezingen Circulaire Economie.

Vooral met het organiseren van het World Resource Forum in Antwerpen in het begin van dit jaar heeft Vlaanderen zich opnieuw getoond als een koploper in de transitie naar een circulaire economie. Bovendien hebben de acties van de ‘klimaatspijbelaars’ thema’s zoals energie-efficiëntie en circulaire economie bovenaan de politieke agenda geplaatst. In de directe nasleep van de klimaatmarsen werd zo bijvoorbeeld een additionele 2 miljoen euro gespendeerd in de ondersteuning van circulaire economie in Vlaanderen. Naast de ‘Visie 2050’ werd ook eind april 2019 in het Vlaams Parlement de resolutie betreffende de uitbouw van Slim Vlaanderen goedgekeurd waar nogmaals de doelstelling inzake het doorzetten van de transitie naar een circulaire economie werd bevestigd. Het ziet er naar uit dat ook in de volgende legislatuur circulaire economie in Vlaanderen een belangrijke prioriteit blijft.

Brexit: End of May, start of June

Despite loud protest and prior insults on both sides, the President of the United States Donald Trump visited the UK for a state visit on 3 and 4 June. After a state banquet on Monday, Trump met Prime Minister Theresa May on Tuesday. On Brexit he recommended the UK to walk away from talks with Brussels and to refuse to pay Britain’s agreed divorce bill. Furthermore, Trump said that a big trade deal with the UK would be possible if the UK will eventually leave the EU during a business breakfast meeting with five top companies each from Britain and the United States.

This will be the last state visit for May because she will leave Number 10 this Friday 7 June. The leadership race has already started with more than 10 Conservative MPs indicating their wish to succeed May. Normally, the whole process would take a few months but due to the lack of time to find a Brexit deal, the Conservative Party introduced new rules, including measures to eliminate candidates more quickly. The Conservative Party wants to finish the leadership race before the end of July so the new Prime Minister will have (only) three months before the Brexit day on 31 October. A new Prime Minister and new leader of the Conservative Party is expected to be announced in the week of 22 July. Boris Johnson seems to be the leading contender and already said that the UK will leave the EU on 31 October with or without a deal.

On the other side of the Channel a document was leaked this week with the new priorities for the next Finance Commissioner. A new strategy for the capital markets union, fintech, financial stability, sustainable economy and Brexit are key points for the next 5 years. Concretely for Brexit, the Commission officials recommend looking into the right balance between the EU and non-EU financial services. This would include the monitoring of the recognition of non-EU financial frameworks (equivalence decisions). The EU executive will also assess the autonomy of the EU financial infrastructure and important European financial players.

What’s next?

In the coming weeks UK politics will mainly focus on the Tory leadership race, and therefore also on their specific positions regarding Brexit. The question is, will the new leader of the Conservative Party and Prime Minister be a moderate Brexiteer as May or a hard Brexiteer and, therefore, even determined to leave the EU without a deal.

At the end of June there is also an EU Summit. French President Emmanuel Macron has already made clear that he wants to move on with the EU and, therefore, reopening negotiations on Brexit will not happen. 31 October remains the final deadline.

 

Future priorities for the circular economy

Circular economy has been a priority for the European Commission, and it will continue to be high on the agenda of all the European Institutions and Member States for the coming mandate as well.

The Circular Economy Action Plan adopted in 2015 was a flagship project of the current European Commission. While taking stock of its achievements, the European Commission recently laid down its vision for the future of sustainability and circular economy in the EU. The Commission’s recent communications will heavily contribute to the European agenda for the next five years.

It is very clear that further to the need to deliver on the adopted legislation such as the Circular Economy Package, the European Commission will mainstream its activities on sustainability and circularity.

In its reflection paper on Sustainable Europe by 2030, the European Commission identifies the move from “linear to circular economy” as one of the policy foundations for a sustainable future. The European Commission believes that this requires thinking about circularity from the product design – to ensure possibility for repair and reuse – to collection and waste management. In its paper, the European Commission also highlights the need to integrate sustainable thinking in finance, pricing, taxation and competition to address social and environmental issues and trigger behavioral change throughout the economy.

The European Commission also recently adopted a comprehensive report on the implementation of the Circular Economy Action Plan, where it insists on the fact that new actions would be needed to ensure that the EU maintains its leadership in designing and producing circular products and services.

Questions of circularity and sustainability are also likely to spill over into other sectors, with the European Commission trying to adopt a holistic approach to climate change, mainstreaming circularity in various tools and policies. This would potentially translate into organizational changes within the new European Commission.

Member States have also expressed their common interest in pursuing the work on circular economy. While national governments are now implementing certain key EU legislation, such as the Packaging and Packaging Waste Directive, the Council of the EU recently adopted its conclusions on an “EU industrial policy strategy: A vision for 2030“.

In these conclusions, the Council highlights that there are important challenges that need to be addressed in order to speed up Europe’s transition towards circularity. It also stresses the potential of new technologies to improve the economy’s circularity by promoting sustainable models of production based on primary and secondary raw materials and resource efficiency, in which products and materials are designed to be reused, re-manufactured and recycled, in order to be maintained in the economy for as long as possible.

It also underlines the importance of a fully-fledged, well-functioning and harmonized Single Market for secondary raw materials and circular products, cutting red-tape and legislative hurdles.

If you are interested in obtaining more information on this topic, do not hesitate to reach out to us at j.beaulaton@Dr2consultants.eu or call us at +32 (0)2 512 37 22