Blog

Verliezen de Belgen invloed in Europa?

Vandaag komt het nieuwe federale parlement samen en al eerder waren de regionale parlementen plenair samengekomen. Op het Europese parlement is het nog even wachten want de Europese parlementsleden komen begin juli pas voor een eerste keer samen. Er worden op het Europese niveau dan ook nog heel wat voorbereidingen getroffen. Want anders dan op het Belgische niveau bepaalt het lidmaatschap van een partij niet noodzakelijk in welke fractie je zal zetelen. Fracties kunnen ook verdwijnen in een nieuwe legislatuur en nieuwe kunnen ontstaan en dat is in de periode 2019-2024 niet anders. Een stand van zaken.

De grootste Belgische politieke partij in het Europees Parlement (EP) is de N-VA. Na verschillende pogingen om een nieuwe fractie op te richten met regionalistische partijen hebben ze op 19 juni aangekondigd opnieuw deel te zullen uitmaken van de ECR. Deze groep is momenteel de zesde grootste groep in het EP, maar in de vorige legislatuur nog de derde. De N-VA heeft het duidelijk lastig om haar positie te verduidelijken omdat naast de Britse Conservatives, ook de omsteden Poolse PiS partij, de Nederlandse Forum voor Democratie en het Spaanse Vox in dezelfde fractie zetelen. Vooral met die laatste partij is het moeilijk om samen te werken aangezien Vox pleit voor een unitair Spanje en N-VA een hevige voorstander is van de Catalaanse onafhankelijkheid. De N-VA levert met Assita Kanko echter wel de vicevoorzitter van de groep en ook de andere N-VA verkozenen komen in goede commissies terecht. Zo gaat voormalig Vlaams Minister President Geert Bourgeois bijvoorbeeld zetelen in de Commissie voor Buitenlandse Handel. Is dit een teken dat N-VA goed onderhandeld heeft?

Vlaams Belang betreedt net zoals N-VA het EP met drie zetels. Zij zetelen momenteel in de fractie van Europa van Naties en Vrijheid (ENF). Deze is echter omgevormd tot een nieuwe groep ‘Identiteit en Democratie (ID)’, een creatie van de Italiaanse Matteo Salvini en de Franse Marine Le Pen. De Eurokritische partijen hebben een flinke winst geboekt en worden de vijfde grootste groep, net na de ecologisten. Na Brexit zouden zij zelf de vierde groep worden door het vertrek van de Britse ecologisten. De groep ziet haar invloed dus groeien en ook Vlaams Belang kan met haar zetelwinst de voordelen hiervan plukken zoals bijvoorbeeld betere posities te verkrijgen in parlementaire commissies.

Aan liberale kant scoorden zowel Open Vld als MR twee zetels. Dat is beide een zetel minder dan de vorige legislatuur. Nochtans is de liberale groep uitgegroeid tot de derde groep van het EP. Hoewel dit vooral te maken heeft met de toetreding van partij van de Franse president Emmanuel Macron, La République en Marche. Bovendien werd de Alliantie van Liberalen en Democraten in Europa omgevormd tot Renew Europe omdat het woord liberaal te moeilijk ligt in Frankrijk. Niet alleen het woord liberaal, maar ook de persoon van Guy Verhofstadt zou moeilijk liggen. Zijn persoonlijke ambitie om voorzitter te worden van het EP lijkt te botsen met de algemene ambities van de nieuwe groep, die bovendien Dacian Cioloș heeft gekozen als opvolger van Verhofstadt. In de eerste plaats wil Renew Europe graag de Deense Margrethe Vestager als voorzitter van de Europese Commissie zien en als plan B het voorzitterschap van de Europese Raad opeisen. Voor deze functie worden trouwens de namen van Charles Michel en de Nederlandse Minister-President Mark Rutte genoemd.

De ambitie van Renew Europe kan wel groot zijn, maar het is nog steeds de Europese Volkspartij (EPP) die de grootste Europese groep is. Zowel CD&V, cdH en de Duitstalige CSP zijn lid van deze groep, samen goed voor vier zetels. Ondanks het grote verlies van deze partij in de Europese verkiezingen en de interne strubbelingen met de Hongaarse Premier Viktor Orbán, wiens partij ook lid is van de EPP, claimt deze groepering het voorzitterschap van de Europese Commissie. Hun spitzenkandidat is  Manfred Weber, maar door zijn gebrek aan ervaring is de naam van Michel Barnier steeds vaker te horen. In de vorige legislatuur leverde CD&V de Europese Commissaris Marianne Thyssen. De volgde Europese Commissaris is het resultaat van de onderhandelingen van de federale verkiezingen. De portefeuille wordt bepaald door de nieuwe voorzitter van de Commissie. Echter, hoe langer de nationale onderhandelingen duren, hoe groter de kans dat België een kleiner portfolio toegekend wordt.

De Belgische socialisten hebben drie zetels in het nieuwe EP. Een zetel voor de Vlaamse sp.a en twee voor de Waalse PS. De S&D groep, waar de Europese socialisten in zetelen, blijft de tweede grootste groep, maar ziet haar aandeel na het vertrek van de Britste Labour leden wel verkleinen. Wat betreft hun ambitie lijkt het logisch dat de spitzenkandidat Frans Timmermans op zoek is naar een Europese top job, maar meer concrete ambities bij de socialisten blijven momenteel uit.

Tot slot de groenen. Aan Waalse zijde won Ecolo en Groen bleef constant met één zetel. Met Petra De Sutter stuurt Groen wel een ander gezicht naar het EP. Als vierde grootste groep zullen zij hun invloed wel kunnen uitbreiden, maar het wordt nog afwachten in welke mate de Belgische partijen kunnen profiteren.

Het Europese Parlement zal er in de nieuwe legislatuur dus anders uitzien en dat zou wel eens negatieve gevolgen voor België kunnen hebben. De grootste Belgische politieke partij, N-VA blijft deel uitmaken van de ECR, maar deze groep verliest aan invloed op de zesde plaats en door interne onenigheid. Het vertrek van Guy Verhofstadt als fractieleider van ALDE, nu de derde grootste groep, betekent ook een verlies. Het zal afwachten worden wat betreft zijn nieuwe rol. Als die er al komt. Bovendien betekent ook het vertrek van de Belgische Philippe Lamberts, co-voorzitter van de Europese Groene Partij, maar ook Kathleen Van Brempt als vicevoorzitter van S&D, een afbreuk aan Belgische invloed. Het zal tot slot nu afwachten worden naar de invulling van de parlementaire commissies en welke posities de Belgen daar zullen bekleden.